Şimdiki Çocuklar Harika: Çocuklar Gerçekten Daha mı İyi Görüyor?
Aziz Nesin'le ilk tanıştığım kitap Şimdiki Çocuklar Harika oldu. Açıkçası kitabı elime alırken daha çok çocuklara hitap eden, eğlenceli bir hikâye okuyacağımı düşünmüştüm. Fakat sayfalar ilerledikçe bunun yalnızca çocuklar hakkında yazılmış bir kitap olmadığını, aslında yetişkinlerin dünyasını çocukların gözünden sorgulayan oldukça güçlü bir eleştiri metni olduğunu fark ettim.
Kitabın en sevdiğim tarafı, bunu didaktik bir dille yapmaması oldu. Aziz Nesin, okura ders vermeye çalışmıyor; sadece çocukları konuşturuyor. Geri kalan bütün eleştiriyi ise onların samimi, filtresiz ve çoğu zaman komik cümleleri kendiliğinden kuruyor.
Çocukların Gözünden Büyüklerin Dünyası
Kitap, Ahmet ve Zeynep isimli iki çocuğun birbirlerine yazdığı mektuplardan oluşuyor. Bu mektuplar sayesinde hem iki farklı aileyi hem de iki farklı yaşam biçimini tanıyoruz.
Her mektup yeni bir olay anlatıyor gibi görünse de aslında hepsi aynı soruların etrafında dolaşıyor:
Çocuklar mı daha akıllı, yoksa büyükler mi?
Kim kimi gerçekten anlıyor?
Örnek olması gerekenler gerçekten yetişkinler mi?
Bu sorular kitabın hiçbir yerinde doğrudan sorulmuyor belki ama mektupları okudukça ister istemez insanın aklına yerleşiyor.
Gülümsetirken Rahatsız Eden Bir Mizah
Aziz Nesin'in mizahını daha önce yalnızca adını duyarak biliyordum. Bu kitapta ise neden bu kadar güçlü bir yazar olarak anıldığını daha iyi anladım.
Çocukların günlük hayatta yaşadığı küçük olaylar anlatılırken bir anda yetişkinlerin ne kadar çelişkili davrandığını görmeye başlıyoruz. Büyüklerin koyduğu kurallar, söyledikleriyle yaptıkları arasındaki farklar ve çocukları sürekli "terbiye etmeye" çalışan tavırları öyle doğal aktarılıyor ki bazen gülümserken hemen ardından "Aslında gerçekten böyle." diye düşündüm.
Bence kitabın başarısı tam da burada.
Mizahı yalnızca güldürmek için kullanmıyor; düşündürmek için kullanıyor.
Döneminin Ötesine Geçen Bir Eleştiri
Kitap ilk kez yıllar önce yazılmış olmasına rağmen birçok sahne bugün hâlâ tanıdık geliyor.
Aziz Nesin, dönemin eğitim anlayışını, aile içindeki otoriteyi, ekonomik sıkıntıları ve toplumsal alışkanlıkları çocukların gözünden anlatıyor. İlginç olan ise bu eleştirilerin büyük kısmının hâlâ güncelliğini koruması.
Bazı mektupları okurken, "Bu olay bugün yaşansa da çok farklı olmazdı." hissine kapıldım.
Sanırım kitabı zamansız yapan şey de tam olarak bu.
Çocuklar Gerçekten Daha Dürüst
Kitap boyunca en çok dikkatimi çeken şeylerden biri çocukların olaylara bakış biçimi oldu.
Yetişkinler çoğu zaman kuralların arkasına saklanırken çocuklar gördüklerini olduğu gibi söylüyor. Onların dünyasında bir davranış ya mantıklı ya da değil. Gereksiz açıklamalar, toplumsal roller ya da "böyle olması gerekiyor" cümleleri henüz düşüncelerini şekillendirmemiş.
Bu yüzden mektuplar ilerledikçe çocukların saflığından çok dürüstlüğünü okumaya başladım.
Ve belki de Aziz Nesin'in asıl söylediği şey şu:
Çocuklar dünyayı eksik görmüyor; bazen yetişkinler fazlasını görmeye çalışırken en basit gerçekleri kaçırıyor.
Benim Puanım: 9/10 ✨
Şimdiki Çocuklar Harika, benim için Aziz Nesin'e çok güzel bir başlangıç oldu. Hem kısa sürede okunabilen hem de bitirdikten sonra üzerine düşünmeye devam ettiğim kitaplardan biri.
Yer yer kahkaha attıran, yer yer insanı utandıran ama en çok da yetişkin olmanın bazı alışkanlıklarını sorgulatan bir okuma deneyimiydi.
Kitabı kapattığımda aklımda kalan şey çocukların söyledikleri değil, büyüklerin ne kadar tanıdık göründüğü oldu.
Benim puanım: 9/10 ⭐⭐⭐⭐☆
Bence bu kitap yalnızca çocuklar için yazılmış bir eser değil; çocukluğunu unutan bütün yetişkinlerin de okuması gereken kitaplardan biri.
Yorumlar
Yorum Gönder